با سعدی :

 به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل

 هزار جهد بکردم که سر عشق بپوشم
نبود بر سر آتش میسرم که نجوشم

به هوش بودم از اول که دل به کس نسپارم
شمایل تو بدیدم نه صبر ماند و نه هوشم

حکایتی ز دهانت به گوش جان من آمد
دگر نصیحت مردم حکایت است به گوشم

مگر تو روی بپوشی و فتنه بازنشانی
که من قرار ندارم که دیده از تو بپوشم

من رمیده‌دل آن به که در سماع نیایم
که گر به پای درآیم به در برند به دوشم

بیا به صلح من امروز در کنار من امشب
که دیده خواب نکرده‌ست از انتظار تو دوشم

مرا به هیچ بدادی و من هنوز بر آنم
که از وجود تو مویی به عالمی نفروشم

به زخم‌خورده حکایت کنم ز دست جراحت
که تندرست، ملامت کند چو من بخروشم

مرا مگوی که سعدی طریق عشق رها کن
سخن چه فایده گفتن چو پند می‌ننیوشم؟

به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل
و گر مراد نیابم به قدر وسع بکوشم

نه

برای همه غیرممکن است که هر درخواستی را که از آن‌ها می‌شود، بپذیرند. تحقیقات بسیاری انجام شده‌اند تا مشخص شود که چرا جرات نه گفتن به درخواست‌ها، وقتی شرایط پذیرفتنشان مهیا نیست، ویژگی مشترک افراد موفق است.

این موضوع ۳ دلیل عمده دارد که عبارت‌اند از:

• نه گفتن به شما این قدرت را می‌دهد که حد وحدود خود را مشخص کنید: اگر مردم فکر کنند که شما هر درخواستی را می‌پذیرید، بعضی‌ها به فکر سوءاستفاده خواهند افتاد؛
• می‌توانید از وقت خود بهتر استفاده کنید: رد کردن درخواست‌ها به شما این قدرت را می‌دهد که از زمانتان به صورتی که خودتان صلاح می‌دانید، استفاده کنید؛ به این ترتیب، بر کارهایی که برای دستیابی به اهدافتان مهم‌اند، تمرکز می‌کنید؛
• اعتماد‌به‌نفس شما را بالا می‌برد: همین که ببینید توانایی نه گفتن را دارید، اعتماد به نفس شما بالا می‌رود و احساس می‌کنید که کنترل زندگی را در دست دارید

لیاس عروس بلوچ

خواب چگونه باشد؟

گزارش «تابناک» به نقل از ایندیپندنت، مدت‌زمانی که طول می‌کشد به خواب بروید، به زمان «تاخیر خواب» مشهور است. این مدت در افراد مختلف متغیر است و تحت تاثیر عوامل مختلف قرار گیرد، اما برای یک خواب سالم و بهینه از نظر کارشناسان این مدت بازه مشخصی دارد و هر دو وضعیت خیلی زود یا خیلی دیر به‌ خواب رفتن می‌تواند نگران‌کننده باشد.

کریستن کیسی، روانشناس بالینی و متخصص خواب، در این زمینه می‌گوید: «بنا بر توصیه بنیاد ملی خواب، مدت زمانی که طول می‌کشد تا فردی سالم به خواب رود، حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه است. البته انسان موجود پیچیده‌ای است و ممکن است پای مشکلات خارج از کنترلی در میان باشد که مانع راحت خوابیدن می‌شوند.»

به گفته کارشناسان، پایبندی به بهداشت خواب می‌تواند به کاهش اثر عواملی که از کنترل ما خارج‌اند، کمک کند. برای یک خواب خوب، رعایت یک برنامه خواب منظم، قطع کافئین ۱۲ ساعت قبل از خواب، پرهیز از صرف دیرهنگام غذا و الکل، صبح‌ها قرار گرفتن در معرض نور خورشید و همچنین خنک، تاریک و ساکت نگه‌ داشتن اتاق خواب از موارد اساسی‌اند.

تحقیقات نشان می‌دهد مقداری فعالیت بدنی قبل از خواب نیز می‌تواند به بهبود کیفیت خواب کمک کند.

سریع به خواب رفتن

کارشناسان اشاره می‌کنند که به خواب رفتن در عرض چند دقیقه به خودی‌خود نشانه‌ای نگران‌کننده نیست اما می‌تواند به برخی عوامل سبک زندگی اشاره داشته باشد که نیاز به اصلاح دارند.

دلایل احتمالی آن عبارت‌اند از:

خستگی

دکتر دیو رابین، متخصص اعصاب و روانپزشک، می‌گوید که به‌ خواب رفتن خیلی سریع می‌تواند نشانه‌ای از خستگی باشد، نشانه‌ای از اینکه ما بیش از حد خود را تحت فشار قرار می‌دهیم، نشانه‌ای از فرسودگی شغلی و به طور کلی نشانه‌ای از اینکه ما برای بازیابی و استراحت، زمان کافی صرف نمی‌کنیم.

کارشناسان توصیه می‌کنند افراد هر شب بین هفت تا ۹ ساعت بخوابند تا خطر ابتلا به چاقی، بیماری‌های قلبی، و افسردگی و سایر بیماری‌های مزمن کاهش یابد.

خواب بی‌کیفیت

اگر تنها در عرض چند دقیقه به خواب می‌روید، ممکن است به مدت کافی بخوابید، اما این دلیل نمی‌شود که خواب باکیفیتی هم داشته باشید. کارشناسان به این نوع خواب «خواب بی‌کیفیت» می‌گویند و معتقدند باعث تجدید قوا نمی‌شود. در این حالت بهتر است به متخصص مراجعه کنید.

سلامت روان

آثار منفی کم‌خوابی مزمن به‌خوبی مستند شده است، اما متخصصان تاکید می‌کنند که کم‌خوابی حتی برای یک شب هم مضر است. بنا بر تحقیقات انجمن روانشناسی آمریکا، حتی یک یا دو ساعت کمبود خواب هم خطر ابتلا به افسردگی و اضطراب را افزایش می‌دهد.

آپنه خواب

بنا بر گزارش نیویورک‌پست، تقریبا ۳۹ میلیون آمریکایی از جمله جو بایدن، رئیس‌جمهوری ایالات متحده، در حال حاضر با مشکل آپنه خواب مواجه‌اند. شایع‌ترین شکل آپنه خواب آپنه انسدادی یا اواس‌ای (OSA) است که در اثر آن، راه هوایی فوقانی در افراد مبتلا به طور کامل یا تقریبی بسته می‌شود. این امر جریان هوا را به ریه‌ها مسدود می‌کند و باعث توقف مکرر تنفس می‌شود.

آپنه انسدادی خواب علاوه بر ایجاد خطراتی مانند مرگ، فشار خون بالا، سکته مغزی، بیماری قلبی، دیابت نوع ۲ و احتمال زوال شناختی و زوال عقل، کیفیت خواب را هم بسیار پایین می‌آورد.

دیر به خواب‌ رفتن

از طرف دیگر، برخی افراد برای به‌ خواب رفتن مشکل دارند و به شکلی متناقض، همان دلایل موثر در خستگی و سریع به خواب‌ رفتن می‌تواند باعث مقاومت در برابر خواب باشد.

کیسی توضیح می‌دهد: «مشکل در خوابیدن می‌تواند نشانه‌ای از مشکل بی‌خوابی، درد مزمن یا مشکل جسمی و روانی باشد. افرادی که در به‌ خواب‌ رفتن مشکل دارند، یا مضطرب‌اند یا با دردی مواجه‌اند یا اختلال خواب دارند.»

چند عامل اضافی که می‌توانند به تاخیر در خواب رفتن کمک کنند، عبارت‌اند از:

روال خواب نادرست

زمان خواب نامنظم، خوابیدن در زمان‌های غیرمتعارف، کار در مشاغل شیفتی، بیماری‌های تشخیص داده‌نشده یا کنترل‌نشده مانند استرس، افسردگی و اضطراب، انسداد مزمن ریه، رفلاکس معده و... همگی می‌توانند باعث شوند به خواب رفتن طول بکشد.

بنا بر تحقیقات پیشین، نوشیدن قهوه هنگام عصر و همچنین نوشیدن الکل در هر زمان از روز نیز می‌تواند کیفیت خواب را تحت تاثیر قرار دهد.

به گفته محققان، همان‌قدر که قرار گرفتن زیر نور خورشید صبح در تنظیم روال خواب مهم است، اجتناب از نور آبی صفحه‌نمایش‌ها مانند موبایل و تلویزیون ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از خواب هم بسیار اهمیت دارد.

طبق توصیه محققان، به خواب‌ رفتن پیش از ساعت ۱ بامداد خطر ابتلا به اختلال‌های روانی و رفتاری مانند اضطراب و افسردگی را کاهش می‌دهد.

استرس

دکتر رابین معتقد است که خواب خوب پایه و اساس سلامت روان است.

به گفته او، تقریبا هر بیماری روانی با مشکل به خواب‌ رفتن آغاز می‌شود. البته به این معنی نیست که اگر برای خوابیدن مشکل دارید، حتما به بیماری روانی مبتلا شده‌اید اما به این معنی است که بدن با چیزی در حال مبارزه است، که احساس ناامنی می‌کند یا نمی‌تواند به اندازه کافی آرام شود تا بتواند در حالت خواب به ویژه خواب عمیق قرار گیرد.»

در یک چرخه معیوب، بی‌خوابی می‌تواند به افسردگی منجر شود و علائم افسردگی می‌تواند بی‌خوابی را تشدید کند.

متخصصان توصیه می‌کنند که پیروی از روالی آرامش‌بخش قبل از خواب به کاهش استرس قبل از خواب کمک می‌کند و کیفیت خواب را افزایش می‌دهد. این روال‌های آرامش‌بخش می‌توانند تمرین‌های تنفس عمیق، در آغوش گرفتن شریک زندگی، نوشتن در دفترچه، یک یوگای ملایم یا گوش دادن به موسیقی باشند.

رابین تاکید می‌کند: «موضوع این است که چیزی پیدا کنید که بتوانید آن را به یک آیین تبدیل کنید و هر شب انجامش دهید تا زمینه خواب را فراهم کنید و بتوانید تمام خواسته‌ها و استرس‌های روز را کنار بگذارید تا آرام و برای خوابیدن آماده شوید.

ملکه اعتضادی سر کرده وخیاط

ملکه اعتضادی از نوادگان اعتضادالسلطنه قاجار است، او بنیان‌گذار مجله‌ی «بانوان ایران» و یکی از مهم‌ترین زنان در حوزه‌ی سیاست بود و تحصیلات اولیه خود را نیز در تهران به پایان رسانید. پس از آن برای ادامه تحصیل ابتدا به فرانسه و سپس به آمریکا- ایالت اوکلند کالیفرنیا مهاجرت کرد و از «دانشگاه سرکیون» نیویورک در رشته‌ی خیاطی و طراحی مد مدرک گرفت. در یک شرکت سینمایی بنام «متروگلد وین مایر» به عنوان طراح لباس مشغول به کار شد و پس از هفت سال به تهران بازگشت و یکی از مدرن‌ترین سالن‌های خیاطی و مد زنانه را در تهران تاسیس کرد که برای تعدادی از زنان نیز ایجاد اشتغال کرد.
اعتضادی در کتاب «اعترافات من» می‌گوید: «در این یادداشت‌ها، سلسله تحقیقات روان‌شناسی را به صورت روان‌کاوی درونی (اتوکریتیکال) خواهید دید. به توقیعات خدای لایزال با نشر این خاطرات ناچیز بزرگ‌ترین قدم در راه حل مشکلات خانواده‌های ایرانی برداشته شده و در برابر این اقدام خویش هیچ گونه انتظاری از احدی نداشته و ندارم و پاداش خود را از پیشگاه ایزد منّان خواستارم.»
آن‌چه به نظر می‌رسد،حدیث نفس‌نویسی یا نوشتن اتوبیوگرافی ،چیزی فراتر از یک نوشتن با محوریت روزمره‌گی بوده‌است، گویا نویسنده تلاش می‌کند تا مرزهای درونی و بیرونی را هم‌زمان بشکند و خود را به رهایی برساند تا بتواند به این قسمت از درون خویش نائل شود. ملکه اعتضادی رهبر «جمعیت ذوالفقار» بود. او یک «کمپین گسترده» علیه دکتر محمد مصدق به راه انداخته بود و آنچنان که در تاریخ آمده است: «به همراه اعضای حزب خود که از ”جوانان قبایل مختلف ایران و پسران رجال دینی” بودند، بخشی از تظاهرات [علیه دکتر محمد مصدق] را به عهده داشت.»
گفته شده ملکه، یکی از مدیران محله «شهر نو» در تهران بوده و همچنین قبل از کودتای ۲۸ مرداد در توطئه‌های شاه علیه دکتر مصدق نیز شرکت می‌کرده و در روز کودتا نیز سوار بر یک تانک در خیابان‌های تهران حضور داشته است.
ارتشبد فردوست در خاطرات خود درباره کودتای ۲۸ مرداد می‌نویسد: برادران رشیدیان، ظاهرا توانستند جمعیتی حدود پنج، شش هزار نفر را راه‌ بیندازند. ملکه‌ اعتضادی را هم پیدا کرده‌ بودند که‌ متخصص تحریک و تهییج بود و چادرش را به‌ کمر بسته‌ و روی جیپ سخنرانی می‌کرد. مشهور است که شعبان جعفری (بی‌مخ)، گروهی از این زنان را اجیر کرد و آن‌ها هم در همراهی با کودتاچیان و با سردادن شعارهای «زنده باد شاه» و «مرگ بر توده‌ای» و «مرگ بر مصدق» از جنوب شهر به خانه مصدق در انتهای خیابان فلسطین و سپس تا خیابان پاستور قشون‌کشی کردند. گویا بعد از کودتا چندصد متر زمین به همراه اعطای مسئولیت بخشی از سهام بانک ایران و ژاپن نیز به وی اعطا شده بود.
فردوست همچنین می‌نویسد که ملکه اعتضادی از حمایت چهره‌های برجسته‌ی سیاسی و مذهبی برخوردار بود، اما جالب‌ترین چیزی که درباره‌ی او می‌خوانیم، در مقاله‌ی محمد اقبال است. ظاهرا در یکی از جلسات محاکمه‌ی دکتر محمد مصدق، ملکه اعتضادی از جای خود بلند شده و خطاب به مصدق که به دلیل غلبه‌ی احساسات می‌لرزیده، می‌گوید:یک پیرمرد سیاسی که مملکت را به پرتگاه رسانده، نباید در دادگاهی که به خیانت‌های او رسیدگی می‌شود، بلرزد. مصدق که او را به خوبی می‌شناخته می‌گوید: خانم،منار جنبان اصفهان قرن‌هاست که می‌لرزد و هنوز پابرجاست. ملکه اعتضادی درزمان انقلاب به اسرائیل مهاجرت کرد و تا کمی قبل نیز زنده بوده که در روایت‌های متناقضی آمده است که او کشته شده‌است؛ اما متاسفانه اطلاعات دقیقی از تاریخ و چگونگی مرگ وی دردسترس نیست.

پ.ن:علیقلی میرزا اعتضاد السلطنه (۱۱۹۸–۱۲۵۹ خورشیدی) پسر پنجاه و چهارم فتحعلیشاه و عموی محمدشاه بود.

او از ابتدای جوانی وارد خدمات دولتی شد. وی مجذوب ایده‌های دوره روشنگری اروپا بود و در اشاعه آن‌ها در ایران کوشش فراوان کرد.